Geschillen met de overheid

Als de rechter uw beroep gegrond verklaart, wordt het griffierecht dat u aan het begin van de procedure heeft betaald, aan u vergoed. Dat gebeurt door het bestuursorgaan. Zo betaalt de gemeente het griffierecht terug, als uw beroep tegen een besluit van het college van burgemeester & wethouders gegrond wordt verklaard.

Nee, u kunt niet tegen iedere handeling van een overheidsorgaan in beroep gaan. Het openbreken van een weg is een feitelijke handeling, waaraan geen besluit ten grondslag ligt. U kunt alleen bezwaar maken en later in beroep gaan tegen besluiten.

Nee, u moet eerst een bezwaarschrift indienen bij de gemeente. De gemeente moet dan een beslissing nemen op uw bezwaarschrift. Als voor u de 'beslissing op het bezwaar' negatief is, is het mogelijk om bij de bestuursrechter in beroep te gaan. De bestuursrechter kijkt of de gemeente een juridisch juiste beslissing heeft genomen. Soms kunt u het bezwaarschrift overslaan en rechtstreeks in beroep gaan bij de rechter, bijvoorbeeld bij besluiten waarbij een openbare voorbereidingsprocedure heeft plaatsgevonden.

Dat hangt af van de situatie. Soms kunt u een schadevergoeding vragen bij het overheidsorgaan, zoals de gemeente. Dit heet een verzoek om nadeelcompensatie of schadevergoeding. Als uw verzoek wordt afgewezen, kunt u bezwaar maken. Krijgt u daarna nog steeds een negatieve beslissing? Dan kunt u meestal naar de bestuursrechter. In sommige gevallen moet u juist naar de civiele rechter, bijvoorbeeld als de schade komt door een fout van de overheid die geen besluit is (zoals slecht uitgevoerde werkzaamheden). Of u naar de bestuursrechter of civiele rechter moet, hangt dus af van hoe de schade is ontstaan.

Als u het niet eens bent met een besluit van de overheid, kunt u meestal in beroep gaan bij de rechtbank, team bestuursrecht, in uw regio. In het besluit staat bij welke rechter u moet zijn. Wilt u de overheid aansprakelijk stellen voor schade? Dan kunt u naar de civiele rechter. Bij een bedrag tot €5.000 is dat de kantonrechter, bij een hoger bedrag de civiele kamer van de rechtbank.

Voor het indienen van een beroepschrift geldt een termijn van zes weken. Deze termijn begint op de dag na de bekendmaking van het besluit. Dient u het beroepschrift te laat in, dan kan de rechtbank uw beroep niet-ontvankelijk verklaren. De rechter beoordeelt uw zaak dan niet inhoudelijk. De termijn van zes weken geldt niet als u in beroep gaat omdat de overheid geen of niet op tijd een beslissing heeft genomen. In dat geval mag u na het verlopen van de beslistermijn beroep instellen.

Nee, u hoeft bij de bestuursrechter geen advocaat te hebben. U mag zelf procederen. U kunt er ook voor kiezen om iemand anders namens u te laten optreden, zoals een jurist van een rechtsbijstandsverzekering, een vakbond of een juridisch adviesbureau. Deze persoon heet een gemachtigde. Als uw gemachtigde geen advocaat is, moet hij een volmacht kunnen laten zien waaruit blijkt dat hij u mag vertegenwoordigen.  

Als u bezwaar maakt of beroep instelt tegen een besluit van de overheid, wordt dat besluit meestal toch uitgevoerd. Dat komt omdat bezwaar of beroep geen schorsende werking heeft. Wilt u voorkomen dat het besluit wordt uitgevoerd terwijl uw procedure nog loopt? Dan kunt u de voorzieningenrechter van de rechtbank vragen om een voorlopige voorziening. Dat is een tijdelijke maatregel, zoals het schorsen van het besluit. U kunt dit verzoek alleen doen als u al bezwaar of beroep heeft ingediend, en als er sprake is van spoed. Bijvoorbeeld omdat u anders ernstige gevolgen ondervindt. De rechter beslist meestal snel, soms binnen enkele weken of zelfs binnen enkele dagen. Voor het aanvragen van een voorlopige voorziening moet u griffierecht betalen.  

U maakt bezwaar door een bezwaarschrift in te dienen. Dat kan schriftelijk of digitaal, afhankelijk van wat het bestuursorgaan toestaat (bijvoorbeeld via MijnOverheid of een online formulier).In het bezwaarschrift moeten in ieder geval de volgende gegevens staan:

• uw naam en adres,
• de datum,
• een duidelijke omschrijving van het besluit waartegen u bezwaar maakt,
• waarom u het niet eens bent met dat besluit,
• uw handtekening (of digitale bevestiging).

Voldoet het bezwaarschrift niet aan deze eisen? Dan kan het bestuursorgaan besluiten uw bezwaar niet in behandeling te nemen. Maar eerst moet u de kans krijgen om het bezwaar aan te vullen of te herstellen.

In de Wet op de rechterlijke indeling staan per arrondissement alle gemeenten opgesomd. Zo kun je zien onder welk gerecht jouw woonplaats valt. Deze wet kun je nalezen op de officiële website van de overheid: www.overheid.nl via de link ‘Wet- en regelgeving’. Je kunt ook eenvoudig je arrondissement opzoeken via de pagina ‘Vind een gerecht’ op www.rechtspraak.nl. Daar vul je je postcode of woonplaats in, en zie je meteen welke rechtbank voor jou bevoegd is.

Het beroep bij de bestuursrechter is niet kosteloos. Je moet griffierecht betalen, afhankelijk van de zaak. Als je het griffierecht niet kunt betalen, kun je vrijstelling aanvragen bij de rechtbank of bijzondere bijstand bij je gemeente.

Het bestuursorgaan kan worden veroordeeld tot het betalen van uw proceskosten. Dit zijn bijvoorbeeld de kosten die u maakt voor het inschakelen van een professionele rechtsbijstandverlener. Maar het kan ook gaan om reis- en verblijfskosten, verletkosten, en bijvoorbeeld kosten van internationale telefoongesprekken.

Ja, als u een beroepszaak begint tegen een besluit van een bestuursorgaan en intussen komt het bestuursorgaan toch tegemoet aan uw bezwaar, dan heeft u recht op vergoeding van het griffierecht. U moet dan zelf een schriftelijk verzoek hiervoor indienen bij het bestuursorgaan.

Als uw beroep gegrond wordt verklaard, kunt u de rechtbank vragen u een schadevergoeding toe te kennen. De rechtbank kan u alleen een schadevergoeding toekennen als is voldaan aan de volgende voorwaarden:

• u hebt uitdrukkelijk om een schadevergoeding gevraagd;
• het besluit van het bestuursorgaan wordt geheel of gedeeltelijk vernietigd;
• u hebt als gevolg van het vernietigde besluit schade geleden;
• het bestuursorgaan is daarvoor aansprakelijk. Soms staat de hoogte van de geleden schade al vast op het moment van de uitspraak.

Als dat zo is, kan de rechter het bedrag van de schadevergoeding in de uitspraak opnemen.

Als uw zaak spoedeisend is, kan de rechtbank beslissen uw zaak versneld te behandelen. Dit betekent dat termijnen binnen de procedure worden ingekort om sneller tot de zitting en de uitspraak te komen. U kunt om een versnelde behandeling vragen. U moet daarbij dan wel aangeven waarom u vindt dat uw zaak versneld, dus met voorrang moet worden behandeld. Ook het bestuursorgaan kan om versnelde behandeling vragen.
Bij een versnelde behandeling wordt de zaak zelf dus in zijn geheel snel behandeld. Bij een voorlopige voorziening wordt snel beslist over een onderwerp, maar de gewone rechtszaak loopt met de gebruikelijke termijnen door.